Wzory kaszubskiego haftu czepcowego istotnie się różnią, od wzorów szkół: żukowskiej, wejherowskiej, wdzydzkiej, puckiej i słupskiej. W odróżnieniu od wielobarwnych haftów; wzory czepcowe są jednobarwne z dopuszczeniem dwóch kolorystycznych wariantów. W galerii wzory są przedstawione w kolorze żółtym, można je jednak wyszywać również nicią białą. W jednym i drugim wypadku, stosuje się obramowanie nicią brązową dla podkreślenia rysunku motywów. Kaszubskie hafty czepcowe od wielobarwnych różnią się także kompozycją, która gra tutaj istotną rolę, ponieważ liczba motywów jest mocno ograniczona.

Nazwa haft czepcowego, pochodzi od czepców noszonych przez kobiety na Kaszubach jeszcze w pierwszej połowie XIX wieku. Czepce te szyte najczęściej z aksamitu ozdabiane były wypukłym haftem złotym lub srebrnym. Nazywano je złotogłowiami lub złotnicami. Wykonywane były m.in. przez zakonnice w dwóch klasztorach, słynących na Kaszubach z haftów: u norbertanek w Żukowie i cystersek w Żarnowcu. Złotnice były bardzo kosztowną częścią stroju ludowego. W połowie XIX wieku, czepiec wyszywany srebrną nicią kosztował 12 talarów. Noszono je tylko od święta i pieczołowicie przechowywano. Zdarzało się, że ten sam czepiec „po matce”, nosiła córka a czasem jeszcze i wnuczka.

Dzięki dbałości jaką otaczano złotnice, niewielka ich liczba przetrwała do dziś i obecnie równie troskliwie przechowywane są w muzeach. Czepce są też, jedynym autentycznym fragmentem kobiecego, kaszubskiego stroju ludowego, jaki się zachował. Stroje ludowe „wyszły” bowiem z codziennego użycia na Kaszubach już ponad 100 lat temu. W latach międzywojennych, kiedy na potrzeby zespołów ludowych, zaczęto rekonstruować kaszubski strój ludowy, sięgnięto do wzorów złotnic i zaczęto je powtarzać na czepcach ale również, przenosić na gorseciki, ozdabiając złotą nicią zarówno plecy jak i przody. Już wówczas zastępowano nić złotą i srebrną żółtą i białą muliną, przede wszystkim ze względu na koszt, ale również dlatego, że nie każda hafciarka z znacznie trudniejszą techniką haftu szychem, dawała sobie radę.

Na płótno - serwety, bieżniki i makatki – hafty czepcowe na Kaszubach, zaczęto przenosić dopiero po drugiej wojnie światowej w latach pięćdziesiątych. W dużej mierze przyczyniła się do tego ówczesna polityka ”Cepelii”, której nadzór artystyczny lansował hafty jednobarwne uważając, że żółte i białe serwety są znacznie ładniejsze od kolorowych. To stanowisko, spotkało się z gorącym sprzeciwem zarówno hafciarek ludowych jak i etnografów. Spór zakończył się zwycięstwem rzeczników haftu wielobarwnego, który w pełni powrócił do łask. Hafty czepcowe również pozostały w zastosowaniu, chociaż są znacznie rzadziej wykonywane przez hafciarki. Wzory tych haftów są prawie jednakowe na całych Kaszubach, ich cechą charakterystyczną są m.in. miękkie, zaokrąglone linie rysunku liści, po których najłatwiej można odróżnić wzór czepcowy od wzoru, którejkolwiek szkoły haftów kolorowych.