Wdzydzka szkoła haftu kaszubskiego, ma związek z Wdzydzami znaną wsią turystyczno-letniskową nie opodal Kościerzyny. W początkach XX wieku, kiedy historia wdzydzkiej szkoły haftu właśnie się zaczynała, Wdzydze Kiszewskie były wioską nikomu nieznaną i bardzo biedną. Do tej właśnie wsi, w 1898 roku, przybył młody nauczyciel, Izydor Gulgowski, i w rok później sprowadził do niej żonę, Teodorę. Oboje postanowili wydźwignąć wieś z nędzy, a zarazem ukazać światu, szczególną urodę tej miejscowości. Dążyli do tego celu różnymi drogami a jedną z nich był haft. We Wdzydzach małżonkowie założyli pierwszy skansen na ziemiach polskich. Izydor był także poetą kaszubskim, dziennikarzem i publicystą, współzałożycielem Kaszubskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Kartuzach oraz porucznikiem Wojska Polskiego.

Teodora Gulgowska, z domu Fethke, już przed zamążpójściem interesowała się wzornictwem kaszubskim, z którego zastosowaniem w hafcie zetknęła się m.in. w Żukowie, gdzie jej brat był przez pewien czas proboszczem. Zainteresowania Teodory miały niewątpliwy związek z wykształceniem plastycznym, które posiadała; studiowała malarstwo w Berlinie. Fakt ten wpłynął też na odmienność, inność wzorów i kolorystyki haftów, projektowanych przez nią dla zespołu hafciarek, jaki stworzyła we Wdzydzach. Teodora Gulgowska potrafiła haftom kaszubskim z Wdzydz nadać rozgłos, jakiego nie miały ludowe hafty żukowskie czy żarnowieckie. Prace wdzydzkich hafciarek zaczęły trafiać do miast, dając wsi tak potrzebny zarobek. Hafty zyskały również sławę na ogólnopolskich i zagranicznych wystawach rękodzieła ludowego.

Twórczyni szkoły wdzydzkiej haftu kaszubskiego dożyła blisko 90 lat, zmarła we Wdzydzach w 1951 roku. Jeszcze za jej życia pieczę nad zespołem hafciarek, przejęła jej bratanka Jadwiga Fethke, a następnie dwie nauczycielki z Bydgoszczy, które osiedliły się we wsi: Maria Wierzejewska i Stanisława Barsznik. Później zaś, nad ciągłością tradycji czuwała najmłodsza z hafciarek Teodory Gulgowskiej, przyjęta do zespołu jako dziesięcioletnia dziewczynka, a następnie przez wiele lat bliska współpracownica Stanisławy Barsznik - Władysława Wiśniewska. To właśnie jej hafty, wykonane wg najstarszych, wdzydzkich wzorów Teodory Gulgowskiej zdobią niniejszy artykuł, oraz prezentowane są w galerii wzorów wdzydzkiej szkoły haftu kaszubskiego.

Kompozycja haftów wdzydzkich jest znacznie pełniejsza, bardziej zwarta i zarazem bogatsza niż haftów innych szkół kaszubskich: żukowskiej, puckiej, wejherowskiej, borowiackiej a ich kolorystyka nieomal nieograniczona. Również we wdzydzkim hafcie znajduje zastosowanie siedem podstawowych kolorów haftu kaszubskiego. Poza tymi siedmioma kolorami, można jednak wyodrębnić jeszcze dziesięć innych zasadniczych barw, które w poszczególnych serwetach czy poduszkach różnią się natężeniem i niuansami odcieni w zależności od tego, jakie nici miała hafciarka wykonujące haft. O urodzie wdzydzkich haftów decyduje też, wyczucie barw i umiejętność właściwego zestawiania kolorów przez hafciarkę, którego najlepszym przykładem są przedstawione prace Władysławy Wiśniewskiej w galerii wzorów szkoły wdzydzkiej haftu kaszubskiego.