http://www.ssi.slupsk.pl/zabytki/kosciol_jacka.htmlSite description http://www.ssi.slupsk.pl/Zabytki/Kosciol_JackaSmukła sylwetką wieży, w panoramie Starego Miasta w Słupsku wyróżnia się dawny kościół dominikański obecnie parafialny, pod wezwaniem św. Jacka. Kościół usytuowany jest na południowych krańcach Starówki, w pobliżu kompleksu budynków Zamku Książąt Pomorskich. Początki historii zakonu dominikanów w Słupsku sięgają XIII wieku, kiedy w 1278 roku, gdański książę Mestwin II, władający w tym czasie Ziemią Słupską, na prośbę Woyana - opata dominikanów gdańskich, wystawił na rzecz tego zakonu dokument fundacyjny. W dokumencie określone zostało miejsce lokacji oraz przywileje przyszłego klasztoru. W 1325 roku książę zachodniopomorski Warcisław XIV, powiększył poprzednią darowiznę na rzecz dominikanów. W zamian za to, klasztor zobowiązał się do wzmocnienia oraz utrzymania murów miejskich przylegających do klasztornych posiadłości.W 1395 roku zabudowania klasztorne wraz z kościołem spłonęły w wielkim pożarze miasta. W roku 1450 odbyła się pierwsza na Pomorzu kapituła prowincjonalna, uważa się powszechnie, że zarówno klasztor jak i kościół były już w tym czasie odbudowane. W roku 1524 na skutek rozruchów na tle religijnym, podburzony tłum splądrował kościół i klasztor a zakonników rozpędził. Zaniedbane i opuszczone kościelne zabudowania popadały powoli w ruinę. Przełomowym okresem w dziejach kościoła był początek XVII wieku, kiedy to odbudowy kościoła podjęła się księżna Erdmuta, żona księcia zachodniopomorskiego - Jana Fryderyka. Odbudowę zakończono w 1602 roku, w dniu 24 czerwca kościół został konsekrowany, otrzymując wezwanie św. Jana. Funkcję kościoła zamkowego, odrestaurowany budynek pełnił aż do wygaśnięcia dynastii Gryfitów. Przez ten okres, kolejni rezydenci sąsiedniego zamku dbali o jego utrzymanie, wyposażając wnętrze kościoła w wiele wspaniałych dzieł sztuki.Wspomniana już księżna Erdmuta, następnie księżna Anna de Croy, po niej zaś ostatni z Gryfitów, syn Anny - książę Ernest Bogusław Croy, zmarły w 1684 roku. Po roku 1693 kościół stał się własnością gminy protestanckiej, w roku 1777 przebudowano kościelną wieżę, dwa lata później cały kościół przykryto nowym dachem. Po pożarze kościoła w 1892 roku, założono nową więźbę dachową, dach został podwyższony (w stosunku do pierwotnie istniejącego), wieżę przykryto hełmem o barokowych kształtach. W czasie II wojny światowej, działania wojenne oszczędziły budynek, częściowemu uszkodzeniu uległy jedynie okna i dach. Po remoncie przeprowadzonym w 1946 roku, kościół został ponownie konsekrowany, otrzymując wezwanie św. Jacka. Samodzielnym kościołem parafialnym zostaje w roku 1981.Z początku XVII wieku pochodzi renesansowy ołtarz, który charakteryzuje się przejrzystą i harmonijna konstrukcją. Ozdobiony jest ornamentami rzeźbiarskimi oraz obrazami. Obraz umieszczony w zwieńczeniu przedstawia "Zmartwychwstanie", w predelli "Ostatni? Wieczerzę", najciekawszym obrazem jest znajdujący się w nastawie, przedstawiający książęcą parę - Jana Fryderyka i jego żonę Erdmutę. Autorem obrazu jest malarz o nazwisku Funke, pochodzący z Kołobrzegu. Z renesansu pochodzi również znajdująca się w kościele ambona. Jest bogato zdobiona malowidłami oraz detalami rzeźbiarskimi. Korpus ambony wsparty jest na postaci Mojżesza oraz ozdobiony podobiznami ewangelistów.Na północnej ścianie kościoła znajduje się bogato zdobione marmurowe epitafium księżnej Anny. Prostokątna tablica z opisami dotyczącymi zmarłej jako przedostatniej z ginącego rodu. Po bokach tablicy znajdują się charakterystyczne, spiralne kolumny. W zwieńczeniu epitafium, jest widoczna siedząca postać Anny rozdającej jałmużnę, poniżej tablicy znajduje się leżąca postać zmarłej. Po bokach znajdują się, rzeźbione uszaki z portretami księżnej Anny i jej męża - Ernesta de Croy księcia lotaryńskiego. Po prawej stronie ołtarza, znajduje się barokowy nagrobek Ernesta Bogusława. Postać klęczącego księcia, umieszczona jest pod arkadą wspartą na głowach, dzikich mężów - atlantów, trzymających tarcze herbowe Gryf i Croy. Architektoniczne elementy nagrobka wykonano z czarnego marmuru a rzeźbiarskie z białego. W tle widoczne są trzy tonda z inskrypcjami, arkada zaś jest zwieńczona kartuszem z herbem Croyów. Całość jest ogrodzona kutą kratą. Projektantem nagrobka i być może również wykonawcą, jest znany gdański rzeźbiarz - Hans Caspar Gockheller. Prawdopodobny jest fakt, że również epitafium księżnej Anny powstało w warsztacie gdańskiego mistrza.Książę Ernest Bogusław jest także fundatorem kościelnych organów. Organy powstały w tym samym czasie, co powyżej opisywane dzieła sztuki nagrobnej. Wyróżniają się bardzo bogato rzeźbionym prospektem, na którym widoczne są tarcze herbowe Croyów i Gryfitów. Organy są używane, w trakcie organizowanych koncertów, odbywających się każdego lata. Ważnym zabytkiem kościelnego wnętrza są kamienne płyty nagrobne z XVII i XVIII wieku oraz tablica konsekracyjna kościoła, pochodząca z 1602 roku. Na przestrzeni lat, kościół pełnił ważną rolę miejsca pochówków, osób znaczących w historii Pomorza Zachodniego. Pochowano tutaj m.in. zmarłą w 1454 roku księżną Marię (żonę księcia Bogusława IX), księżną Zofię (matkę Bogusława X) zmarłą w 1497 roku, w jednej z krypt pod ołtarzem spoczęły zwłoki księżnej Anny i jej syna Ernesta Bogusława. Cynowe sarkofagi mieszczące w sobie drewniane trumny, bogato zdobione wyobrażeniami ciętych kwiatów oraz szeregiem tarcz herbowych, wykonane zostały przez znanego, gdańskiego konwisarza Gieselera. Sarkofagi zostały wydobyte w 1976 roku i po poddaniu konserwacji są prezentowane w stałej ekspozycji Muzeum Pomorza Środkowego.Sat, 07 Jan 2006 19:50:52 GMT