SSI Słupsk - Swołowo Europejska Wieś Dziedzictwa Kulturowego &gt; Zagrody w Swołowie - część 4http://www.ssi.slupsk.pl/swolowo/zagrody_4.htmlSite description Zagroda nr 17W pierwszej połowie XIX wieku było tu jedno z 15 dużych chłopskich gospodarstw. Właścicielem był Joachim Duske. W drugiej połowie XIX wieku, właścicielem został Jakub Duske, posiadający 190,96 mórg (48,8 ha) ziemi, który postawił zachowane do dzisiaj w zagrodzie budynki. W 1910 roku, gdy właścicielem został Friedrich Duske, w zagrodzie było dziewięć budynków: dom, stodoła, budynek bramny, obora, piekarnia, budynek z piwnicą, szopa na drewno. Przed zagrodą był mały dom dla robotników rolnych ze stodółką (obecnie posesja nr 16). Od 1936 roku właścicielem był Fritz Duske. W 1949 roku wybuchł w zagrodzie od pioruna pożar i spalił się budynek bramny i chlewy. <div class="ber1">W zagrodzie zachowały się trzy dawne, pochodzące z XIX wieku budynki. W głębi podwórza, stoi duży, czterokondygnacyjny ryglowy dom, zbudowany w 1855 roku, co oznaczono na belce. W ogrodzie za domem stoi budynek pomocniczy. W części zagłębionej w ziemi, a wymurowanej z ciosanych kamieni, była piwnica - lodownia, obok - pomieszczenia domowego lniarskiego warsztatu. Po zachodniej stronie podwórza stoi ryglowa duża stodoła, zbudowana w 1847 roku przez cieślę H. Lemma, jak wyryto na belce nad wrotami. W 1905 roku przy południowym szczycie dobudowano oborę.</div>Zagroda nr 18W pierwszej połowie XIX wieku było to jedno z 15 dużych gospodarstw chłopskich, które od wieków istniały w Swołowie. Właścicielem był Gregor Wutzmer. W 1862 roku jest to chłopskie gospodarstwo o powierzchni 203,42 morgi (51,9 ha) ziemi, należące do Petera Albrechta. W 1910 roku jako właściciel występuje Martin August Albrecht. W zagrodzie było dziewięć budynków: dom, stodoła, budynek bramny, obora, stajnia dla koni, budynek z piwnicą, piekarnia, szopa na drewno. Do zagrody należał również dom dla robotników dniówkowych, usytuowany przy drodze wiejskiej (obecnie posesja nr 19). W 1912 roku wybudowano nowy budynek inwentarski. Budynki tworzyły zamknięty czworobok, który po pożarze przekształcił się w otwartą zagrodę. Spłonął wówczas budynek bramny i chlewy. Z dawnych budynków zachowały się cztery.
W głębi podwórza stoi duży ryglowy dom. Na belce nad wejściem zachował się napis: "B.H.P.A. - B.M.C.A. DEN 9 MAI 1856" (inwestor Peter Albrecht, budowniczy C.A., 9 maja 1856). Po wschodniej stronie podwórza stoi zbudowana w połowie XIX wieku ryglowa dwu klepiskowa stodoła. Od strony domu dobudowano później szopę na drewno. Za domem jest murowany, wybudowany w 1882 roku budynek z zagłębionymi piwnicami i pomieszczeniami gospodarczymi na piętrach, dostępnych z zewnątrz. W ogrodzie zachowano starą, kopaną studnię z kołowrotem.
Zagroda nr 22W pierwszej połowie XIX wieku było tu jedno z 15 dużych chłopskich gospodarstw, należące do Joachima Albrechta IV. W 1862 roku właścicielem zagrody był Martin Friederich Albrecht. W 1910 roku w zagrodzie było sześć budynków: dom, stodoła, budynek bramny, obora, piekarnia i szopa z przejazdem. Właścicielami byli Reinholt Albrecht i Augusta z d. Duske.
Do gospodarstwa należał dwurodzinny dom dla robotników dniówkowych z budynkiem inwentarskim (teraz posesja nr 31) położony po przeciwnej stronie drogi. Od 1931 roku właścicielem był Schulz i Augusta z d. Albrecht. W 1960 roku w pożarze spaliła się duża ryglowa stodoła stojąca po zachodniej stronie podwórza oraz budynek bramny i chlewy. Wszystkie pochodziły z połowy XIX wieku. Pierwotnie czworoboczna, zamknięta zagroda dominowała w krajobrazie zabudowy wsi. Najładniejszym, z dala widocznym budynkiem jest ryglowy, czterokondygnacyjny dom. Jak oznaczono na belce przy drzwiach wejściowych "Bauherr Martin Albrecht + Baumeiter August Ruttner + den 6 Mai ...61" wybudowano go w 1861 roku.
Zagroda nr 23W pierwszej połowie XIX wieku było tu jedno z 15 dużych gospodarstw należących do Petera Albrechta, który pełnił funkcję wiejskiego sędziego i policjanta. W 1862 roku właścicielem był Martin Albrecht, posiadający 198,78 mórg (50,75 ha) ziemi. W 1910 roku właścicielami byli Albert Zessin i Paulina z d. Zessin, a w 1914 roku Albrecht i Marta z d. Zessin. W zagrodzie było siedem budynków, z których cztery istnieją. Wszystkie zbudowano w połowie XIX wieku. Wjazd i wejście jest przez budynek bramny, wybudowany na miejscu poprzedniego w 1922 roku, co oznaczono na drewnianej belce umieszczonej od strony podwórza "B.H.A.A. 1922 B.M.A.V.". W głębi prostokątnego podwórza stoi ryglowy, piętrowy dom zbudowany w połowie XIX wieku, o regularnym, symetrycznym planie.
Za domem, w ogrodzie zachował się budynek pomocniczy o kilku funkcjach. W środku był piec chlebowy z przygotowalnią. Pod budynkiem była piwnica - lodownia, z odrębnym wejściem z zewnątrz. W części budynku znajdowało się pomieszczenie domowego lniarskiego warsztatu. W zagrodzie nie zachowała się ryglowa stodoła, która spłonęła w 1952 roku. Po wschodniej stronie podwórza zachowały się dwa budynki inwentarskie pochodzące z połowy XIX wieku.
Opisy poszczególnych zagród, zostały zaczerpnięte z publikacji wydanej z funduszu Unii Europejskiej i byłego Urzędu Wojewódzkiego w Słupsku.
Sun, 09 Jul 2006 14:03:57 GMT