RSS SSI Słupsk
SSI Słupsk, Słupski Serwis Informacyjny
Struga
Elektrownia Wodna Struga
Głaz koła Trop z BytowaNajstarsza elektrownia wodna na Słupi jest położona poniżej jeziora Żukowskiego, stanowiącego jednocześnie początek rzeki. Zlokalizowano ją na 125,0 kilometrze Słupi w miejscowo?ci Soszyca. Do elektrowni możemy dojechać od strony Bytowa, kierując się na Przeworsk, gdzie następnie skręcamy w lewo, w drogę prowadzącą do Czarnej Dąbrówki. Możliwy jest też oczywiście, dojazd od strony Czarnej Dąbrówki - przez Jerzkowice i Łupawsko - drogą wzdłuż jeziora Jasień. Autor strony miał także, okazję dotrzeć do Soszycy ciekawą, alternatywną do podanych powyżej, leśną trasą, dedykowaną amatorom rowerowych wycieczek. Zjazd "do lasu" następuje z drogi wojewódzkiej nr 212, w połowie dystansu między Unichowem a Gostkowem, naprzeciw znajdującego się po "prawej stronie", leśnego parkingu. Poruszamy się wzdłuż koryta Słupi, po leśnych, nieutwardzonych drogach. Na leśnej krzyżówce, gdzie splata się ze sobą gwiaździście pięć traktów, mijamy ciekawostkę; okolicznościowy głaz ufundowany przez Koło Łowieckie "Trop" z Bytowa, z okazji niedawno minionego pięćdziesięciolecia działalności. Leśna trasa do kompleksu hydroenergetycznego w Soszycy liczy około 10 km.
Budynek elektrowni wodnejStopień wodny na Słupi w Soszycy wybudowano w XVIII wieku, dokładny rok budowy nie jest niestety, dzisiaj znany. Pierwotnie znajdował się w tym miejscu młyn. Następnie siłownia wodna napędzała maszyny tartaku, suszarni drewna i fabryki tektury. Dla potrzeb energetycznych obiekt zmodernizowano w 1889 roku, zaś elektrownię wodną zbudował w 1896 roku fabrykant pochodzenia żydowskiego, który niestety wkrótce splajtował, zaś elektrownię ponownie uruchomili Niemcy. W 1920 roku elektrownia przeszła gruntowną modernizację. Po drugiej wojnie światowej, w 1951 roku w miejsce istniejącego do tej pory, drewnianego jazu - wybudowano betonowy. Zmodernizowano koryto wlotowe, wykonując w nim żelbetowe dno oraz mur oporowy między korytem a rzeką, a także, założono stalowe ściągi. Dokonano remontu komory zrzutowej w elektrowni. Do dzisiaj jednak, dobrze zachowały się kamienne fundamenty z konstrukcją koryta odprowadzającego wodę z turbiny. Na zdjęciu obok - XIX wieczny budynek elektrowni. Od ponad pół wieku, elektrownią wodną Struga w Soszycy, obsługują trzy pokolenia kaszubskiej rodziny Gliszczyńskich.
Kanał elektrowniWyposażenie techniczne elektrowni stanowi hydrozespół, złożony z turbiny Peltona, wyprodukowanej przez Schichau Elbląg w 1898 roku, turbina zaś - napędza unikalny wirnik płaszczowy, generator synchroniczny trójfazowy, wybudowany przez AEG w 1920 roku. Urządzenia te pracują w elektrowni nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. We wnętrzu siłowni, doskonale zachowała się marmurowa tablica nastawna z jedenastoma oryginalnymi przyrządami z lat 20-tych XX wieku. Prawdziwą sensacja są dwie ponad stuletnie żarówki węglowe firmy Osram, które działają do dziś, sygnalizując awarię pracujących urządzeń. Elektrownia wodna Struga, uchodzi obecnie za najcenniejszy i najstarszy zabytek techniczny tego typu w Europie. Fotografia przedstawia kanał elektrowni od strony górnej wody.
W skład kompleksu zespołu hydroenergetycznego wchodzi trójprzęsłowy jaz przesiewny w Młynkach, piętrzący wodę poniżej jeziora Żukowskiego. Kanał derywacyjny o długości 1850 m, który poprowadzony jest prawobrzeżną częścią skarpy doliny Słupi. Kanał na znacznej części długości jest obwałowany od strony południowej nasypem ziemnym. Zaś przy elektrowni znajduje się kaskada upustu bocznego, wyposażonego w zamknięcie zasuwowe.
Specyfikacja EW Struga:
  • Powierzchnia zlewni - 239 km2,
  • Średni przepływ - 2,5 m3/s,
  • Moc instalowana - 250 kW,
  • Przełyk instalowany - 2,73 m3/s,
  • Spad - 14,0 m,
  • Wyposażenie technologiczne - turbina Peltona.