SSI Słupsk » Historia Słupska » Ludność Słupska w latach 1648÷1945
RSS SSI Słupsk
SSI Słupsk, Słupski Serwis Informacyjny
Ludność Słupska w latach 1648÷1945
Ludność miejska
Misy norymberskieW następstwie skutków, jakie niosła za sobą wojna trzydziestoletnia w latach 1618÷1648 Słupsk doświadczył wielkiego spadku demograficznego, miasto wyrównywało poniesione straty w potencjale ludzkim przez ponad 100 lat. W końcowej fazie wojny trzydziestoletniej Słupsk liczył zaledwie 2300 mieszkańców. W roku 1756, gdy nadciągała kolejna wielka wojenna pożoga - wojna siedmioletnia 1756÷1763, miasto liczyło ok. 4500 ludzi a więc tyle samo, co przed wybuchem wojny trzydziestoletniej. Straty wśród ludności cywilnej w trakcie wojny siedmioletnie wyniosły około 1000 osób. Zanim miasto zdołało odbudować swój potencjał ludnościowy, spadła na Słupsk kolejna klęska w postaci zarazy, która w 1744÷1745 pochłonęła około 500 osób, głównie wśród kobiet i dzieci. Na koniec XVIII wieku ogólna liczba mieszkańców Słupska oscylowała około 4700 osób. Struktura narodowościowa ludności ziemi słupskiej uległa zasadniczej zmianie po roku 1720.
Coraz liczniejszy i bardziej sprawny aparat urzędniczy realizujący pruską rację stanu, oraz szeroko prowadzona akcja kolonizacyjna, przyniosła efekty w postaci przyrostu ilości osób, deklarujących narodowość niemiecką. Tylko na terenie rejencji koszalińskiej (a więc i słupskim powiecie) w latach 1762÷1786 utworzono 3774 gospodarstwa dla szesnastu tysięcy osadników sprowadzonych z wszystkich stron Rzeszy. W efekcie na mapie pojawiło się około 43 nowych wsi. Odłam ludności słowińskiej zamieszkujący tereny leżące nad jeziorami Gardno i Łebsko aż do końca XIX wieku, zachował słowińską tożsamość i odrębność narodową. Pomimo sprawnie działających mechanizmów pruskiego ustawodawstwa państwowego, nie oznaczało to całkowitej eliminacji słowiańskiego pierwiastka narodowościowego w samym Słupsku i jego najbliższej okolicy.
Fotele Gdańskie z XVIII wiekuParafia św. Piotra na Starym Mieście obejmowała swoim zasięgiem 16 wsi, w których 70% ludności posługiwało się gwarą kaszubską. Diakoni tego kościoła na przełomie XVII i XVIII wieku nie tylko odprawiali nabożeństwa w języku polskim, ale nauczali katechizmu i pieśni religijnych w kaszubskiej gwarze. Jeszcze w 1628 roku w kaplicy przyszpitalnej św. Ducha, leżącej poza obrębem miejskich murów Nowej Bramy, odbywały się nabożeństwa w języku polskim. Po zniesieniu tych nabożeństw, ludność pochodzenia pomorsko-kaszubskiego (zamieszkała na Nowym Mieście), korzystała z posług diakona w kościele św. Piotra. Rada miejska w 1722 roku, pomimo nieprzychylnego stanowiska prepozyta synodu słupskiego, poparła interesy "polskiej" szlachty parafialnej, stwierdzając, że "...nikt inny na diakona na Starym Mieście nie może być powołany, jak tylko ten, który również polski język rozumie...".
W XVIII wieku ludność Słupska wzrosła o około 60%. Przypuszczalnie, zdecydowana większość tego przyrostu zasiliła Nowe Miasto. Część miejska Starego Miasta w połowie XVIII wieku liczyła około 40 budynków mieszkalnych. Około 15 budynków umiejscowionych było na przedmieściu, przed Nową Bramą, w kierunku traktu do Sławna. Rejon Nowego Miasta w pobliżu Bramy Holstenów został przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe, które w tym rejonie zostało objęte korzystnymi ulgami podatkowymi. Pilnego remontu wymagała Brama Kowalska, Ratusz, Szkoła Łacińska, fragmenty murów miejskich oraz inne budynki użyteczności publicznej. Zrujnowaną, średniowieczną zabudowę śródmiejską zastąpiono zwartymi, trójkondygnacyjnymi kamienicami miejskimi, o zróżnicowanych szczytach i odmiennej rzeźbie fasad. Niestety olbrzymia część miejskiej, zabytkowej zabudowy z tego okresu, została zniszczona przez Armię Czerwoną w 1945 roku. Jedyną z nielicznych pozostałości dawnej architektury mieszkalnej przy Starym Rynku jest kamieniczka mieszczańska i tzw. Apteka Dworska z 1783 roku.